Levande landskap på Vestlandet

Av Truls Hansen Folkestad, Publisert onsdag 25. april 2012

Førre søndag fekk vi servert første episode i NRK sin nye dokumentar-serie Levende landskap. Programmet bør vere ein vekkar for alle som trivst best i opne landskap, med utsikt kring hus og hytte og med turområde utan flåttplage og meterhøge bregnar på stien. Kanskje er din barndoms dal framleis grøn, men ikkje like oversiktleg som før?

Gjennom dei glimrande tilbakeblikk-bileta frå landskapsgeograf Oskar Puschmann, fekk vi illustrert kor raskt det opne kulturlandskapet forsvinn dersom vegetasjonen får vekse i fred for beitedyr og skjøtsel. Vi fekk også sjå nokre av dei mest verdifulle kulturlandskapa i Noreg. Sogn og Fjordane var svært synleg med innslag frå Stadlandet, Leikanger og Luster. Der fekk vi møte stolte bønder, ivrige forskarar og engasjerte byråkratar som var samde om at det er både viktig og mogleg å ta vare på slike landskap.

Programmet framheva nokre viktige trekk ved kulturlandskapsforvaltninga i dag. Det er allereie for få bønder og beitedyr til å halde all vegetasjon i sjakk. Og den vidare utviklinga i jordbruket, særleg på Vestlandet, vil difor ha stor innverknad på korleis landskapet rundt oss vil bli i framtida. Samstundes må vi nok innsjå at vi ikkje klarar ta vare på alt slik det ein gong var, slik Janne Sollie, direktør i Direktoratet for naturforvaltning var inne på i programmet. Det gamle kulturlandskapet i Noreg vart skapt i ein periode der store delar av befolkninga var sysselsett i jordbruket og måtte hauste marginale ressursar for å overleve. I dag er det verken  praktisk eller økonomisk mogleg  å oppretthalde eit slikt aktivitetsnivå. No handlar det meir om å prøve å ta vare på det mest verdifulle og spesielle for framtida.

Prosjektet Utvalgte kulturlandskap i jordbruket er eit døme på korleis innsatsen og verkemidlane i den nasjonale landbruks- og miljøforvaltninga vert spissa mot nokre utvalde satsingsområde. Like viktig er det at det på lokalt plan må gjerast ei prioritering av dei viktigaste kulturlandskapstiltaka. Og i år er det spesielt viktig at det lokale engasjementet kjem til uttrykk. I løpet av 2012 skal Fylkesmannen og bøndene sine faglag utforme Regionalt miljøprogram for jordbruket (RMP) for 2013-2016, der tilskotsordningane først og fremst skal bidra til at bøndene tek vare på det opne og særprega kulturlandskapet i fylket. I år skal også kommunane lage seg ein ny strategi for prioritering av tilskot til Spesielle miljøtiltak i jordbruket (SMIL) for 2013-2016. Midlane går i stor grad til rydding og gjenopning av gamal kulturmark og restaurering av bygningar og andre kulturminne i jordbruket. Arbeidet med utforming av tilskotsordningane vil vere opne prosessar der alle med engasjement for kulturlandskapet kan gje innspel til sin kommune om kva tiltak som bør prioriterast.

Kva kan ikkje lokale lag og organisasjonar få til i lag med bøndene og kommunen? Gå saman og prioriter!

Vi treng marknadsføring av dei verna vassdraga!

Av Nils Erling Yndesdal, Publisert måndag 26. mars 2012

Miljøvernstyresmaktene brukar for tida mykje ressursar på informasjon om, og forvaltning av, nasjonalparkar og andre viktige naturverna område. No i desse dagar er alle dei nye nasjonalpark- og verneområdeforvaltarane på plass i Gaupne, Fjærland, Sandane og etter kvart Aurland. I Sogn og Fjordane har vi i mange år hatt heile tre nasjonalparksenter i tilknyting til Jostedalsbreen, eit spennande sjøfugl­senter er under ferdigstilling på Værlandet i Askvoll, og det er løyvd statlege midlar til verdiskapingsprosjekt innan naturvern både i Luster, i Nærøy­fjorden og i HAFS-regionen.  Det har aldri tidlegare vore løyvd så mykje pengar til naturvernområda.

Stortinget har gjennom handsaming av fleire verneplanar vedteke vern av heile 388 vassdrag. 36 av desse vassdraga ligg i Sogn og Fjordane. Den norske vassdrags­naturen er eineståande i verdssamanheng. Det er nok å nemne døme som Stryne­vassdraget, Gaularvassdraget og Vettisfossen i Utladalen. Vassdragsvernet er primært eit vern mot kraftutbygging, men vernet inneber også at det skal takast spesielle omsyn ved andre typar inngrep.

Medan det for dei naturverna områda er eit godt etablert apparat for formidling og informasjon, er dette så og seie fråverande for dei verna vassdraga.

Kvifor skal det vere slik?

I Gaular kommune har det i fleire år vore arbeidd med å få dei verna vassdraga på dagsordenen. Ein av ideane har vore å få på plass eit nasjonalt senter for verna vassdrag i tilknyting til Gaularvassdraget. I år vert vegen over Gaularfjellet offisielt opna som ein av dei 18 nasjonale turistvegane i Noreg. Det ville såleis vore eit framifrå tidspunkt til også å setje fokus på verdiane som er i fosseheimen i Gaularvassdraget.

Eg har sjølv vore med i diskusjonar og planlegging i den lokale gruppa som har arbeidd med planar om eit nasjonalt senter for verna vassdrag. Gruppa har hatt god støtte og oppfølging frå kommunen, fylkeskommunen, vegstyresmaktene sitt nasjonale turistvegprosjekt og frå reiselivsnæringa. Det har også vore mange møte og anna kontakt med departement og politiske nøkkelpersonar sentralt.

Likevel er det vanskeleg å få forståing hos sentrale styresmakter for at vi må infor­mere og skape positiv merksemd om verdiane i dei verna vassdraga. Formelt sett er det Olje- og energidepartementet og NVE (Noregs vassdrags- og energi­direktorat) som har det overordna ansvaret for dei verna vassdraga. Eg meiner det er på høg tid at det i eit samarbeid mellom vassdrags- og miljøvernstyresmaktene vert satsa på meir marknadsføring av dei eineståande verna vassdraga våre!

Norges minste

Av Torkel Hofseth, Publisert tysdag 20. mars 2012

Når det gjeld aktivitet i skogen, målt i tal kubikkmeter hogd, er Sogn og Fjordane aller minst i landet. Vi er altså ikkje berre eit lite skogfylke, men det minste skogfylket. Når det gjeld produktivt skogareal er vi ikkje like små, der er vi blant dei 8 minste.

Fleire av fylka med om lag same produksjonspotensial som oss, har mykje større skogareal. Saman med nabofylket i sør har vi faktisk suverent høgast produksjonsevne per daa skogsmark i heile Norge. Når det gjeld skogsmarkas evne til å produsere kubikkmeter per år, er vi altså på topp i landet!

Tenk deg at i Førde sit barnebarnet til ein skogeigar som planta 50 dekar med gran for 70 år sidan.  Når ho høgg dei 3535 kubikkmetrane som skogen har produsert, sit ho igjen med 459 550 kroner. For samanlikningas skuld har eg  tenkt  at  skogeigarbarnebarnet også hadde ei bestemor i Grue (det er forresten Norges nest største skogkommune). Bestemora her planta også 50 dekar gran. Her kan barnebarnet innkassere 100 kr meir per kubikkmeter tømmer, fordi terrenget var så lettdrive. Valet om å hogge ville vere relativt enkelt. Men  – då barnebarnet fekk oppgjer for tømmeret  i Hedmark, fann ho ut at totalen der vart vesentleg lågare enn det ho fekk i Sogn og Fjordane, faktisk berre kr 257 600. Dette skuldast eine og aleine skilnaden i den naturgjevne produksjonsevna i dei to fylka, og det trass i at hogstkostnadane i Sogn og Fjordane var mykje høgare.

Eg har slått opp på Statistisk Sentralbyrås heimeside. Av nasjonalrekneskapen finn eg ut at verdiskapinga, det er forresten det same som bruttoproduktet, i skogsektoren er 1454 kr pr kubikkmeter hogd tømmer. Eg vel å kalle dette samfunnsnytta. Samfunnsnytta av at skogeigarbarnebarnet hogg dei 50 dekarane i Førde er difor kr 5 139 890.

No er det slik at treslaga utnytter jordas naturlege produksjonsevne veldig forskjellig. Hjå ein og same skogeigar her i fylket vil furu produsere 23 kubikkmeter pr daa på 70 år. Bjørk og or, som er dei vanlegaste lauvtreslaga, vil produsere det same. Grana vil produsere 70 kubikkmeter på 70 år. Det er fordi ho nytter den naturgjevne produksjonsevna mykje meir optimalt enn dei andre treslaga. Og dette er faktisk heile bakgrunnen til at det er drive omfattande plantingar av gran på Vestlandet.

Med litt hovudrekning reknar eg ut at samfunnsnytta, målt i skogproduksjon,  av å plante til eit dekar skogsmark i Sogn og Fjordane ligg litt i overkant av kr 100 000. Det er difor lett å forstå kvifor staten syns det er smart å gje tilskot til skogsvegar, skogkultur og skogsdrift. Sjølv om verdien for skogeigaren berre er omtrent ein tidel av dette, er avkastinga likevel god.

Mange er kritiske til gran på Vestlandet. Grana passar kanskje heller ikkje inn i alle område der naturvern og naturgjeve biologisk mangfald må prioriterast. Men der det er høve til å plante gran, er det for meg vanskeleg å forstå at det ikkje er positivt å utnytte markas produksjonsevne. Mange fleire av skogeigarane i fylket kunne ha planta til 100 dekar av skogen sin og sikra barneborna sine ei inntekt på nesten ein million kroner. Kvifor i all verda gjer dei ikkje det?

Spons ein fjordhest

Av Christian Rekkedal, Publisert tysdag 6. mars 2012

NRK melde nyleg at fjordhesten er på lista over norske husdyrrasar som i følgje Norsk genressurssenter er trua. I denne samanheng er det ei mager trøyst at han ikkje er åleine, men saman med til dømes dølahest, vestlandsk fjordfe, vestlands raudkolle og kystgeit. Alle desse har opphav i eller finst spesielt her i fylket. Vi har dei siste åra støtta desse rasane med pengar frå regionalt miljøprogram, men i lengda er dette truleg ikkje nok.

Det er for lengst historie at fjordhesten var den viktigaste trekkrafta på gardsbruk, og oppsvinget og interessa på 1980- og 90 talet som populær fritidshest og turistsjarmør er no avløyst av ein bølgjedal.  Det er no berre om lag 5000 fjordhestar her i landet og det blir berre fødd 200 føl pr år, ei halvering på 15 år. Fjordhesten har no sine sterkaste tilhengjarar i mange andre land, og tel på verdsbasis rundt 70 000 dyr. Vi har altså outsourca fjordhesten til utlandet, til liks med mangt anna vi ikkje lenger finn lønsamt her i landet. No er det faktisk entusiastane i England, Nederland og USA som sikrar det genetiske mangfaldet til denne norske urhesten.

Norsk Fjordhestsenter på Nordfjordeid gjer ein viktig jobb for å ta vare på interessa og avlsarbeidet på fjordhesten. Dei tilbyr ei rekkje kurs i bruk av fjordhesten og organiserer interessa gjennom Norges Fjordhestlag. Her er kurs i dressur, riding, køyring, fjellturar og stell av hesten i stall og krybbe. Kunnskapen finst, organisasjonen finst, men den generelle interessa for fjordhest er altså ikkje høg nok.

Kva er svaret på denne utfordringa?
Eg har dessverre ikkje svaret. Men eg veit at vi kan ikkje akseptere at fjordhesten skal forsvinne frå fjordfylket. Dette flotte dyret må vise att andre stadar enn i kommunevåpenet til Gloppen og Eid.

Regjeringa har nettopp lagt fram ei ny melding til Stortinget om landbruk, og sterkare satsing på næringsutvikling i bygdene er eit svært sentralt tema. Kunnskap, kultur, tradisjon og lokale ressursar kombinert med innovasjon skal vere med på å skape nye arbeidsplassar som erstatning for dei som forsvinn. Her ligg kanskje også ei ny framtid og aukande interesse for fjordhesten? Nye bruksmåtar, nye typar hesteeigarar, nye måtar å eige ein hest på, og ikkje minst; nye måtar å tene pengar på fjordhesten?

Har du gode forslag, vil det vere ein framifrå måte å sponse fjordhesten på!

Fjellfolk og naturopplevingar i verna natur

Av Nils Erling Yndesdal, Publisert tysdag 14. februar 2012

I beste sendetid på sundagskvelden viser NRK1 for tida serien «Fjellfolk». Etter å ha sett første episoden, er det god grunn til å vere stolt av det programskaparane Arve Uglum og Torje Bjellås har laga.

Eg synest også vi kan vere stolte av at naturen generelt, og den verna naturen spesielt, i Sogn og Fjordane blir synt fram på ein framifrå måte. Vi har i den første episoden sett fjellfolk på bading og breklatring i Nigardsbreen naturreservat, på brevandring i Jostedals­breen nasjonalpark, på hjortejakt i flotte haustfargar i Mørkridsdalen landskapsvern­område, og vi har fått innblikk i drifta av ei turistforeiningshytte i utkanten av Jotunheimen nasjonalpark. I neste episode skal vi også få del i spennande padling på ein verdsarvfjord i Nærøy­fjorden landskapsvernområde.

TV-programmet viser både fjellfolk som har naturen som yrke, og fjellfolk som brukar naturen i fritida. Naturen og dei fleste verneområda i Sogn og Fjordane har plass til fleire av båe desse kategoriane av brukarar.

I den statlege satsinga av «Naturarven som verdiskapar» er det gode døme på korleis naturopplevingar i verna natur kan utviklast i samspel med næringsaktørar innan reiseliv, lokalsamfunn, forvaltning og kunnskapsinstitusjonar.

I Sogn og Fjordane har vi tre prosjekt som i ein femårsperiode får statlege tilskot til å skape gode døme på verdiskaping med natur som den viktigaste råvara:

  • I kommunane Hyllestad, Askvoll, Fjaler, Solund og Gulen: «Kystarven»

Sogn og Fjordane sin visjon for reiselivsutviklinga fram mot 2025 er «Berekraftige naturopplevingar i verdsklasse».

Eg vonar at TV-seriar som «Fjellfolk», statlege satsingar som «Naturarven som verdiskapar» og prioriteringane i reiselivsplanen for Sogn og Fjordane, kan føre til at vi kan utvikle det naturbaserte næringslivet samstundes som naturverdiane vert ivaretekne.

Vern av natur inneber altså at områda også vil kunne brukast eller vere tilgjengelege for fastbuande og besøkande. Reiselivsnæringa vil kunne bruke naturområda til verdiskaping og vekst, men i nasjonalparkane og andre verna område må bruken i endå større grad enn i naturen elles skje på naturen sine eigne premissar!

Er vi klare for meir mangfald i Sogn og Fjordane?

Av Anne Karin Hamre, Publisert fredag 4. november 2011

Har du nokon gong invitert ein innvandrar heim til deg? Eller prøvd å få ein innvandrar med på ein sosial aktivitet i heimbygda di? Kanskje du tenkjer at integreringsarbeid ikkje er ditt ansvar. Ifølgje Integreringsbarometeret meiner åtte av ti nordmenn at innvandrarane sjølve har ansvar for å bli integrert.

Sogn og Fjordane si største utfordring er at folketalet veks for lite og har ei uheldig alderssamansetjing. Dette gir oss eit krevjande utgangspunkt i den kampen som vil handle om arbeidskraft framover, fordi det vert stadig fleire eldre i høve til dei i yrkesaktiv alder i heile landet. Kva er det som gjer at folketalet trass alt aukar litt i fylket vårt? Jau, det er i hovudsak innvandring.

NRK Sogn og Fjordane laga i fjor ein programserie om innvandrarar og innvandring, og om kvifor så mange av innvandrarane som kjem til Sogn og Fjordane, flytter herifrå etter eit kort opphald. Dei som vart intervjua, peika på fire barrierar for integrering; mangel på jobb, språkproblem, lite nettverk, og at lokalbefolkninga i Sogn og Fjordane ikkje synte veldig stor interesse for å bli kjende med innvandrarane.

Vi går glipp av ressursar, mangfald og nytenking om vi ikkje satsar meir på å inkludere innvandrarar som kjem til fylket vårt.

Etter eit innlegg eg heldt om dette temaet på It-forum i Balestrand, fekk eg fleire tilbakemeldingar om at også norskfødde tilflyttarar synest det tek tid å finne seg til rette her, særleg dei som ikkje har barn i skulealder. Sjølvsagt har dei som flytter hit ansvar for å ta initiativ sjølve. Men eg meiner også at kvar og ein av oss har eit ansvar for at dei som vel å flytte til Sogn og Fjordane trivst og blir verande. Med Framtidsfylket i spissen har vi snakka og jobba mykje med profilering av jobbmoglegheiter og rekruttering til fylket. Kanskje skal vi snakke meir om kva som skal til for å halde på folk?

Vi i det offentlege har sjølvsagt eit stort ansvar for å rekruttere og behalde. Men eg vil også appellere til kvar og ein: Prøv av og til å sjå heimstaden din med blikket til ein innflyttar. Inviter den nye naboen inn på kaffi. Du risikerer ikkje noko meir enn eit nytt venskap. Sjå til Island, dit turistane no strøymer til som følgje av folkedugnaden for å snu stemninga etter oskeskya. Tenk om vi alle kan bli like gode ambassadørar for Sogn og Fjordane!

Nasjonalparkane i siget

Av Nils Erling Yndesdal, Publisert torsdag 17. mars 2011

I år etablerer vi lokale nasjonalparkstyre eller verneområdestyre for alle dei fire nasjonalparkane og andre større verneområde i Sogn og Fjordane. Styra, som er politisk samansette, har ansvar for å ta vare på og forvalte dei flottaste naturjuvelane våre.

Dei fleste kjenner til områda Jotunheimen, Breheimen, Jostedalsbreen og Nærøyfjorden. Her har vi nasjonalparkar, landskapsvernområde og verdsarvområde. Styra som no vert etablert vil òg få ansvaret for meir ukjende verneområde. Mellom anna Bleia natur­reservat med den sjeldne planten urvalmuen, og Nordheimsdalen naturreservat med eit mangfald av ulike furuskogtypar. Du finn nærare omtale av verneområda på Miljøstatus for Sogn og Fjordane.

Når Noreg sine fremste utøvarar innan ekstremsport i Oppdrag Sognefjorden i beste sendetid på NRK boltrar seg i spektakulær natur, skjønar vi at dette er god reklame. Det er også god reklame for Sogn og Fjordane når verneområda våre får svært god omtale på Miljøverndepartementet sin første store nasjonalpark­konferanse for dei nye styra.

Fylkesmannen skal no tilsetje fagfolk med rett kompetanse, og desse skal leggje til rette for at ordførarar og andre politikarar kan gjere ein god jobb i nasjonalparkstyra. Fagfolka (nasjonalparkforvaltarar eller verneområdeforvaltarar) skal ha kontor nært knytt til verneområda. Førebels er det avgjort at Norsk Bremuseum i Fjærland og Rådhuset til Luster kommune i Gaupne skal få nasjonalparkforvaltarar. Eg håpar og trur at Sogn og Fjordane vil få ytterlegare tre slike stillingar, plassert rundt om i fylket.

Eg er overtydd om at dei nye forvaltarstillingane, og framfor alt dei nye styra, vil bidra til at naturskattane våre vert godt ivaretekne framover. Og eit godt samspel med dei fem – seks godt etablerte lokale naturoppsynsstillingar i fylket vil vere viktig. Oppgåvene er mange: Informasjon, skjøtsel, tilrettelegging og marknadsføring. Det vil også vere høve til å leggje til rette for verdiskaping knytt til næringsutvikling så lenge dette ikkje går ut over dei verdiane i nasjonalparkane.

Oppmodinga mi er: Sjå mulegheitene som ligg i verneområda. Sjå mulegheitene i dei lokalt forankra styra. Ver stolt av naturkvalitetane våre! Ved å forvalte naturområda våre for framtida, vil denne unike ressursen auke i verdi; eit stort ansvar og endå større mulegheiter.

Internasjonalt og nasjonalt naturmangfaldår – er vi med i Sogn og Fjordane?

Av Nils Erling Yndesdal, Publisert onsdag 19. mai 2010

Året 2010 har FN peikt ut som internasjonalt naturmangfaldår. I Noreg blir dette følgt opp av Miljøverndepartementet og m.a. Direktoratet for naturforvaltning, Statens naturoppsyn og fylkesmennene.

I naturmangfaldåret blir alle oppfordra til å samarbeide og gjennomføre gode tiltak for naturen. Auka bevisstgjering om naturmangfald kan gje betre forståing for kva som trengst for å nå nasjonale og internasjonale mål.

Verda står ifølgje ein ny rapport frå Konvensjonen for biologisk mangfald overfor dramatiske endringar dersom vi ikkje raskt lukkast med å stoppe tapet av naturmangfald.

Miljøvernminister Erik Solheim har understreka at alle nasjonar og sektorar må gjennomføre nødvendige tiltak.

I samband med FN sin internasjonale biomangfalddag torsdag 20.mai, blir det ei rekkje lokale arrangement i heile landet. Her i fylket blir det tematur med skuleelevar i den rike lindeskogen i Flostranda naturreservat i Oppstryn.  

Fylkesmannen arrangerer tidleg i juni kurs for kommunane og andre om den nye lova om forvaltning av naturens mangfald (naturmangfaldlova). Kommunane er dei viktigaste aktørane for å planleggje og forvalte natur. Miljøvernministeren har i fleire saman­hengar under­streka kor viktig det er at forvaltning av naturen blir basert på god kunnskap. Kunnskapsbasert forvaltning står også svært sentralt i den nye natur­mang­fald­lova og i plan- og bygningslova. Eg håpar difor at dei som arbeidar med planlegging, landbruk, naturforvaltning og næringsutvikling i kommunane lærer seg mest mogleg om fag og regelverk knytt til natur og naturmangfald. Det er framleis plass til fleire på kurset i Førde 1. og 2. juni!  Vi held ope for påmelding ut denne veka.

På 1990-talet fekk kommunane øyremerkte midlar frå staten til eigne miljøvernleiarar. Dei siste åra har kommunane fått desse midlane til fri disposisjon. No er det knapt ein miljøvernleiar att i Sogn og Fjordane. Fleire er uroa for om kom­mun­ane våre prioriterer miljøvern generelt, og biologisk mangfald spesielt, høgt nok. Det viktigaste er etter mi meining ikkje om kommunen har eigen miljøvernleiar eller ikkje. Men kommunen må  – anten i eigen kommune eller ved bruk av inter­kommunalt samarbeid – ha tilsette med kunnskap og kompetanse. Vidare må det setjast av tid til å bruke denne kompetansen, og politikare må gjere seg nytte av kompetansen når dei skal fatte vedtak. Eg vonar såleis at lokalpolitikarane, spesielt no i naturmang­fald­året 2010,  ser ansvaret dei har for å ta vare på naturmangfaldet i kommunen sin.

Hjarteleg velkomne

Av Anne Gro Fredheim, Publisert tysdag 27. april 2010

Tretten nye statsborgarar deltok på statsborgarseremonien som Fylkesmannen arrangerte laurdag. I alt 78 nye statsborgarar var inviterte, alle desse har sidan august 2009 fått norsk statsborgarskap.  

Sogn og Fjordane treng alle som éin. Vi treng alle dei innbyggjarane vi kan få, og innvandrarar som busette seg i fylket i 2009 utgjorde faktisk bortimot halvparten av tilflyttarane til fylket. Helsinga til alle desse er ganske enkelt: Takk for at du kom! Takk, viss du vil bli verande her! 

Det er i den siste helsinga utfordringa ligg. Ingen kan skulde Sogn og Fjordane for å vere ein smeltedigel. Diverre treng ein ikkje komme særleg langvegs frå for å oppdage at det tek tid å bli skikkeleg integrert i lokalsamfunna våre. NRK fortalde i dag at Sogn og Fjordane har berre éin kommunestyrerepresentant med innvandrarbakgrunn. Det er sjølvsagt ikkje godt nok. Ansvaret ligg både hjå innvandrarane sjølve og vi som har vakse opp her.

Vi som har vakse opp her, må bli flinkare til å ta vel i mot og inkludere innvandrarar. For vi treng tankane, ideane, arbeidskrafta og mangfaldet dei nye innbyggjarane tek med seg. Dei som kjem hit, må tore å engasjere seg, tore å ta initiativ. Vi treng innbyggjarar som ser ting frå ein annan vinkel, og som stiller spørsmål ved inngrodde sanningar.

Dei 13 nye statsborgarane som deltok på seremonien i helga, har gjort Noreg til sitt land. Det tyder ikkje at dei skal gløyme verdiane og kulturen frå fødelandet sitt. Vi ber dei heller vere stolte over bakgrunnen sin, og bruke han til å skape gode, fleirkulturelle samfunn i fylket vårt. Vi treng lokalsamfunn der døra er høg og porten vid.

Lønn – til glede for nokon og hovudbry for andre

Av Synnøve Stalheim, Publisert måndag 19. oktober 2009

Grana har dei seinare åra oppnådd mange spaltemeter med omtale. Diskusjonen har gått på om planting av gran er eit klimatiltak, eller om granplanting vil gjere vondt verre. Som økolog og fagperson innan biologisk mangfald må eg berre nemne at granplantefelt og ukontrollert frøspreiing frå desse felta truleg er eitt av dei største trugsmåla mot det biologiske mangfaldet i fylket.

Platanlønn er, til liks med grana, ein framand art i fylket vårt, men platanlønn har fått vesentleg mindre merksemd. Treslaget har dei seinare åra vorte relativt vanleg i fylket. Platanlønn vert rekna for å vere eit vakkert tuntre, og har vorte brukt både i hageanlegg og langs veg. Arten har vist seg å ha ei enorm spreiingsevne, og fortrengjer dessutan dei stadeigne treslaga og den opphavlege vegetasjonen.

Les resten av dette innlegget »