Det skal lagast ei ny stortingsmelding om norsk landbrukspolitikk, og Landbruks- og matdepartementet inviterer til regionale samråd om landbruk. Vår sjanse til å gje ministeren gode råd frå Vestlandet er i slutten av februar i Bergen, og Vestlandet er i denne samanheng dei fire fylka frå Rogaland til Møre og Romsdal. Det blir ikkje lett å gje eit samrøystes råd frå vest, til det er utfordringane og til dels motsetningane for store.

Rogaland er det desidert tyngste jordbruksfylket i denne regionen med størst produksjon, mest vekst i produksjonen og best driftsøkonomi. Det er også det fylket i landet som får størst del av overføringane, målt per fylke, per bruk og i tillegg aukar mest. I andre enden av skalaen er Hordaland og Sogn og Fjordane; minste bruka, dårlegast driftsøkonomi og med stadig mindre del av overføringane. Landbruket er svært viktig for busetnad og sysselsetjing i mange bygder og kommunar, men den uttalte målsetjinga om levande landbruk over heile landet er under sterkt press.

Kommentator Erling Kjekstad i Nationen stiller spørsmål om kva veg norsk landbrukspolitikk vil gå: nytt opptrappingsvedtak som på 1970-talet, eller bortimot fullt frislepp av produksjon og politiske målsetjingar om å styre landbrukspolitikken ? Vi kan i denne samanheng gjerne lytte til erfarne kommentatorar i Nationen, dei har som regel innsikt og kjennskap til kva diskusjonar som går.

Mindre produksjonseiningar er forklaringa NILF gir på den på den dårlege driftsøkonomien i jordbruket på Vestlandet (minus Rogaland). Skal dette rettast opp, må ein enten overføre vesentleg meir pengar, stimulere til større gardsbruk eller kanskje ein kombinasjon. Også i landbruket ligg det altså an til ein strukturdebatt, eit ikkje ukjent tema på denne bloggsida.

Men den langsiktige utviklinga har kontinuerleg gjeve oss færre og større gardsbruk. ”Eg veit godt om det, men likar det ikkje”, som han sa predikanten som vart spurt om vindrikkinga i Kanaan. Vi har ei årleg rituell sjølvplaging ved presentasjonen av brukstala. Spørsmålet er om vi ikkje heller bør fokusere på volum, areal og sysselsetjing.

Mjølkeproduksjonen er økonomisk svært viktig for jordbruket her vest, og trass i  at tal mjølkebruk er halvert siste 12 åra, er produksjonsvolumet siste åra ganske stabilt på grunn av fylkesvise mjølkekvoter. Men gjennomsnittsbruket på ca 14 kyr burde ha vore minst dobbelt så stort for å forsvare ei ny driftsbygning, så på lang sikt har vi eit stort problem. Det vil også få konsekvensar for landets største meierianlegg på Byrkjelo med sine over 100 tilsette, og dei to gode slakteria i Loen og Førde. Dette er heilt sentrale utfordringar for landbruket på Vestlandet.

Statsråden inviterer til samråd. Kva råd skal vi gje han?

Twitter Facebook

National Geographic Traveler har på nytt kåra Vestlandsfjordane til det beste reisemålet i verda. Fantastisk landskap og dei godt bevarte bygdene er tydelegvis ei vinnaroppskrift. Eit levande landbruk med gjestmilde folk i eit velstelt kulturlandskap er viktige ingrediensar. Men greier vi å ta vare på dette i framtida?

Les resten av dette innlegget »

Twitter Facebook