Godt nyttår til eit fylke som stod han av

Av Anne Karin Hamre, Publisert måndag 2. januar 2012

Det vart ei hard romjul for svært mange innbyggjarar i Sogn og Fjordane.

Ikkje før hadde Berit foke forbi, så slo Dagmar til med full kraft. Rett over midnatt julaftan sende vi ut varsel til kommunar om ekstremver – storm og høge bølgjer. Første juledagskvelden dirra glasrutene over heile Sogn og Fjordane, taksteinar rulla, tre knakk som fyrstikker, bølgjene gjekk høgt, og lause ting susa gjennom lufta. Det vart mørkt, og mange stader forsvann dekninga på telefonen.

Dagmar har ført til store skadar i eit granfelt i Selje kommune

Andre juledag kom med regn og vind, og det rasa på alle kantar. Nær 30 vegar var stengde denne dagen. Veldig mange var dermed heilt isolert, utan straum og høve til å få kontakt med omverda.

Eg har i veka som har gått lært meg å setje enno meir pris på fylkesberedskapsrådet. Her møttest alle etatar på regionnivå som var involverte i krisa til jamlege, effektive telefonmøte for å få eit felles situasjonsoversyn, og bli samde om prioriteringar og tiltak. Samstundes var det krevjande å drive godt informasjonsarbeid med avgrensa moglegheiter til både å få inn og nå ut med informasjon.

Vi opplevde at kommunane handterte situasjonen under dei vanskelege føresetnadene, at liv og helse hadde 1. prioritet, og at dei hadde god oversikt over kven som trengde ekstra tilsyn. Som ein kommunelege sa, – vi kunne ikkje senke skuldrane før vi var trygge på at folk hadde det bra. Samstundes er det tydeleg at krisehandteringa fungerte best i kommunar som over tid har jobba godt med beredskap, og som var tidleg ute med tiltak då dei vart varsla om ekstremværet.

Ordførar Ottar Nygård og fylkesmann Anne Karin Hamre på synfaring i naustområde i Ervika, som fekk store skadar

Denne krisa har lært oss ei lekse om kor sårbare vi er. Så lenge vi har sikra oss med aggregat som forsyner oss med naudstraum, og tilstrekkeleg drivstoff, kan vi leve utan straum ei stund. Men vi kan ikkje leve med å vere utan kommunikasjon med omverda i dagevis. Det er ikkje godt nok at telefonsambandet dett ut rett etter at straumen går, slik det skjedde fleire stader i fylket vårt. Dei svakheitene som dagane med Dagmar har avdekt i straum- og telesambanda, må løftast til nasjonalt nivå. Læring og forbetring føreset grundig evaluering, og vi har kalla inn kommunar, regionale etatar og representantar for nasjonale styresmakter til eit første evalueringsmøte på Skei 6. januar.

Vi menneske har ei velsigna evne til å gløyme raskt. I mediebiletet er det no heilt andre saker enn stormen på Vestlandet som dominerer. Men er det éin ting vi kan vere sikre på, så er det at fylket vårt kjem til å bli råka av ekstremver igjen. Når vi summerer alle flaum- og skredhendingane i Sogn og Fjordane i løpet av 2011, tilseier dei at vi må jobbe jamt og trutt med beredskap heile tida. Ikkje berre når det kjem ei Dagmar som prøver å feie oss over ende.

Men Dagmar har i alle fall synt at folk i Sogn og Fjordane er nøkterne, praktiske og hjelpsame, og at vi har vore ute ein vinterdag før. Eg ønskjer dykk alle eit godt og fredfylt 2012!

Tid for evaluering

Av Oddvar Flæte, Publisert måndag 22. februar 2010

Sidan starten i september har 15 personar i embetet lagt ut 37 bloggar og fått 142 kommentarar. I tillegg har vi sett i gong debattar på fleire andre nettsider. Det meste har vore fagstoff som vi har forsøkt å formidle på ein noko lettare måte enn det vi elles klarer.

Men det er slett ikkje ukomplisert. Vi har fått kritikk for at vi er både synsande, politiserande og upassande. Og vi er veldig klare på at om det rokkar ved truverde til embetet, så er dette noko vi ikkje skal halde fram med. Vi har ivrige grensevakter og vi lyttar nøye til kva dei seier.

Da vi starta opp, sa vi at vi ville evaluere til sommaren. Den eksterne evalueringa av fylkesmannsbloggen skal gjennomførast av eksterne som arbeider med kommunikasjon.

Oppgåva vi gir bort, stiller m.a. spørsmåla:

- Er bloggen med på å synleggjere nasjonal politikk?

- Er bloggen med på å aktualisere viktige spørsmål i fylket?

- Syner embetet breidde i innlegga på fylkesmannsbloggen?

- Er det behov for ein overordna strategi for å nyansere biletet av embetet?

 

- Er embetet blitt betre på dialog? Kven er det vi kommuniserer med via bloggen, og kven kjem ikkje på bana?

- Kan bloggen bidra til å styrkje ytringsfridomen til den einskilde i fylket?

- Har embetet større truverde enn før, eller er truverdet vårt redusert?

- Er vi for lite positive i vår tilnærming til tema i bloggen?

 

- Speglar fylkesmannsbloggen dei oppgåvene, embetsoppdraget og den rolla fylkesmannsembetet har?

- Har sakene vi bloggar om aktualitet?

- Er embetet innanfor rammene til statens kommunikasjonspolitikk?

 

- Er det behov for rutinar for oppfølging av respons/diskusjon?

- Er det behov for retningsliner eller fleire brukartips?

- Korleis er balansen mellom blogging, twitter og heimesida til embetet?

 

- Har embetet enda opp som ”fylkessynsar”?

- Har embetet blitt politisk?

 

Kritiske spørsmål, vanskelege spørsmål. Så langt er vi det einaste embetet som bloggar og der leiinga jamvel nyttar Twitter som informasjonskanal. Kanskje det er feil, kanskje eit embete ikkje er rigga til å ta unna debattar som utviklar seg heile døgeret?

Vi ønskjer å få tilbakemeldingar, dei vi leiger inn vil ønskje det same. Dei skal gi oss ein rapport som summerer deira syn. I juni tek vi oss i alle fall ein pause med blogging.  Så vil vi vurdere tilbakemeldingane om vi bør komme tilbake til hausten.

Men fram til da: Vi køyrer på!

Kunnskap kryssar grenser

Av Anne Karin Hamre, Publisert tysdag 16. februar 2010

Hadde det ikkje vore kjekt å sitje på kafé i Jostedalen og følgje debatten i Litteraturhuset? Studere entreprenørskap ved Harvard Business School frå heimen i Stryn? Sjå dei to interessante innlegga frå konferansen i Oslo på pc-en i staden for å reise dit og oppleve at samla sett var ikkje konferansen verdt pengane og tidsbruken?

Heather Broomfield har kombinert jobb og familieliv i Leikanger med mastergradsstudiar ved Universitetet i Edinburgh. All kommunikasjon med universitetet og medstudentar har gått via nettet. I jobben hjå Innovasjon Norge leiar ho no eit forprosjekt som handlar om å ta i bruk nettet til å formidle og dele kunnskap. Det inneber å synleggjere spennande nasjonale og internasjonale studietilbod på nett, å formidle kurs og konferansar via nettet, og å leggje til rette for fleire videomøte.

Gevinstane er openberre. Vi sparer tid, pengar og miljø, og fleire får høve til å delta. Vi får fleire valmoglegheiter, auka fleksibilitet og kan enklare knyte kontaktar over landegrensene. Sjølvsagt skal vi ikkje slutte å møtast. Men mange opplever for høg reisebelastning i ein møte- og konferansetung arbeidskvardag.

No ser arbeidsgruppa i prosjektet på nasjonale og lokale tiltak som kan formidlast via nettet. Litteraturhuset, Forskingsrådet, departement, bransjeorganisasjonar og lærestader vert kontakta for å få dei til å gjere informasjon og  kunnskap meir tilgjengeleg for heile landet med hjelp av teknologien . Det same gjeld regionale arrangement. Folk skal kunne følgje med på neste presentasjonen av Næringsbarometeret og haustkonferansen til IT-forum på nettet. Kunnskap kryssar grenser vert forresten hovudtema på denne konferansen.

Kva gjer vi så her hjå Fylkesmannen? Vi har sett oss som mål å erstatte 30 fysiske møte med videomøte i år. Reisebudsjettet skal haldast på 2009-nivå. Vi skal kringkaste minst to av konferansane våre via nettet. Når kommunane ynskjer møte med oss, får dei tilbod om videokonferanse. Første planleggingsmøte for dronningbesøket i Fjaler vart gjennomført som treparts videokonferanse mellom Fjaler, Førde og Leikanger. Ordførar Arve Helle var strålande nøgd med eit effektivt møte, og at han slapp å bruke heile dagen på bilkøyring mellom Fjaler og Leikanger. Denne veka følgjer IT-medarbeidarane våre eit webinar – seminar på nett – herifrå, saman med deltakarar over heile verda. Vi ser fram til å hauste erfaringar med nye kommunikasjonsformer!

Bodskapen skal fram

Av Anne Gro Fredheim, Publisert torsdag 17. desember 2009

Fylkesmannen skal sikre at innbyggjarane får dei rettane og tenestene dei har krav på. Vi ønskjer å vere ein garantist for rettstryggleik. Ein føresetnad for demokrati og rettstryggleik er at folk forstår det språket vi nyttar. Fylkesmannen samarbeider tett med kommunane, og i løpet av eit år har vi også kontakt med mange enkeltmenneske i ulike situasjonar og livsfasar. Det kan handle om skilsmisse, førarkortsaker, tilskotsordningar, ulike typar klagesaker, bygdeutvikling, erstatning etter rovviltskader og fri rettshjelp – for å nemne noko.  Dersom mottakaren ikkje forstår innhaldet i brev og dokument, har vi ikkje gjort jobben vår godt nok. Så enkelt – og så vanskeleg – er det.

Vi har mange tilsette med lange fagutdanningar. Felles for alle er at språket er den viktigaste arbeidsreiskapen vår. Vi skal skrive enkelt, poengtert og målretta. Difor sender vi tilsette på kurs for å heve den språklege kompetansen, og difor drøftar vi dagleg språk og formuleringar med kvarandre. Dei siste åra har vi jobba mykje med språket vårt. Språkarbeidet er likevel noko vi aldri kjem til å bli ferdige med. Vi ønskjer å skrive lett og kort, men må samstundes vere presise – også juridisk sett. Andre gonger strevar vi med balansen mellom nødvendig fagspråk og uheldig stammespråk.

Fylkesmannen er langt frå aleine om å ønskje at offentleg informasjon skal bli lettare å lese. Media er ein viktig mottakar for mykje av informasjonen vi sender ut, og kringkastingssjef Hans Tore Bjerkaas sa for kort tid sidan at den største språkutfordringa til NRK er å avbyråkratisere nyhendespråket. Alle fylkesmannsembeta har vore deltakarar i eit felles språkprosjekt det siste året, og som statlege etatar får vi også svært god hjelp frå Språkrådet. Nettstaden for betre og enklare språk i det offentlege er til stor nytte for oss som ønskjer å skrive rett og lett. Når kampen mot uforståeleg byråkratspråk er vunnen, skal du som mottakar bruke kortare tid på å forstå innhaldet i brev og dokument frå det offentlege.

IKT-samarbeid? Look to Sogn og Fjordane!

Av Anne Karin Hamre, Publisert fredag 4. desember 2009

Sogn og Fjordane har hatt mange friske lokaliseringsdebattar. Men heldigvis finst det også gode døme på at vi klarerer å samarbeide, og det jamvel på tvers av fogderigrenser.

Så vidt eg kjenner til, har ingen andre fylke klart å stable på beina eit tilsvarande IKT-samarbeid som spleiselaget IT-forum. Dette samarbeidet, som neste år feirar 15-årsjubileum, femner om ei rad offentlege og private verksemder. Det fylkesdekkande samarbeidet gjennom IT-forum har bidrege til at fylket har teke del i ei rekkje nasjonale og internasjonale prosjekt, og har gitt oss naudsynt infrastruktur. Sidan 2003 har samarbeidet utløyst nær 150 mill. kr til breibandutbygging, og vi har no 97,5% breibanddekking.

For tida har vi fire fylkesdekkande prosjekt som demonstrerer at Sogn og Fjordane framleis er IKT-fylket. I KS-prosjektet Miside-løftet, er målet å heve kvaliteten på alle kommuneportalane i fylket, og leggje til rette for meir sjølvbetjening på nett for publikum. www.forde.kommune.no er eit godt døme på vellukka omlafting av heimesider. I 2011 skal dei kommunale heimesidene i Sogn og Fjordane liggje godt over landsgjennomsnittet på kvalitetsmålingane til Direktoratet for forvaltning og IKT.

Alle kommunane, fylkeskommunen, høgskulen, Fylkesmannen og Vestlandsforsking har delteke i Digitalt skulesamarbeid i Sogn og Fjordane. Skulane har fått på plass digitale læringsplattformar, og høve til å kommunisere og dele kunnskapar mellom skular og skuleslag. Prosjektet har kursa lærarar i å nytte IKT i undervisninga og i sosiale medium, som er ein del av elevane sin kvardag.

Prosjektet Fylkesdekkande IT-tenester for helse i Sogn og Fjordane handlar om å få til ein meir effektiv informasjonsflyt i helsevesenet. I staden for papir i posten, arbeider prosjektet med å få på plass ei sikker, elektronisk meldingsutveksling mellom Helse Førde, legekontor og omsorgstenesta.  Dei fleste legekontora i fylket skal vere klare til å sende og motta meldingar før nyttår. I same gate ligg eDokument-prosjektet, der Fylkesmannen, fylkeskommunen og kommunane samarbeider om løysingar for å kunne sende dokument elektronisk på ein sikker måte.

Alle desse prosjekta er krevjande. Mange deltakarar skal koordinerast, dei tekniske løysingane skal fungere, persontryggleiken skal ivaretakast, og folk må jobbe på nye måtar. Samarbeidsprosjekta har gitt oss erfaringar og kunnskapar i å gjennomføre komplekse prosjekt som mange andre fylke bør vere interesserte i å ta del i. 

Ja, det har jamvel ført til at vi har fått eit statleg direktorat der 70-80 tilsette har dette fylket som utgangspunkt for nasjonal IKT-utvikling.

Usynlege kvinner i fjordfylket

Av Anne Karin Hamre, Publisert onsdag 30. september 2009

Kvifor er kvinnene så lite synlege i mediebiletet i Sogn og Fjordane? Kvifor vert to lesarinnlegg av to kvinner om Badeland i Luster illustrert med eit bilete av to mannlege kommunestyrerepresentantar? Er det heilt ok at vi berre har to fylkessynsarar med ganske lik ståstad som heiter Arnestad og Aarebrot?

Slike spørsmål vart drøfta på seminaret om kvinner, menn og media på Tørvis hotell i Luster måndag kveld. Journalist Marit Rein frå avisa Nordlys fortalde om Farvel Taliban – prosjektet deira som handla om å doble talet på kvinnelege kjelder frå 20 til 40 prosent, og at det skulle vere ei kvinne på kvar einaste førsteside. Og kvinna skulle ikkje vere ”kakepynt”. Så lenge sjefredaktøren hadde fokus på dette, var prosjektet vellukka. Til og med sportssidene fekk eit kvinneløft. Diverre forsvann mykje av gløden då redaktørfokuset skifte over på omstilling og nedbemanningar.

Les resten av dette innlegget »

Korleis kommuniserer Fylkesmannen?

Av Anne Karin Hamre, Publisert tysdag 15. september 2009

For tida jobbar vi med ny strategi for verksemda vår dei komande fire åra. Vår kommunikasjon med omverda er ein viktig del av strategiarbeidet, og her er det ei rivande utvikling. Folk forventar at dei kan sende inn søknadsskjema via nettet, det er ikkje godt nok å skrive ut eit skjema og sende i posten. Altså må vi leggje til rette for fleire sjølvbetjeningsløysingar på heimesida vår. Her er vi i gang med eit stort prosjekt for å kartleggje og utvikle tenester, i samarbeid med dei andre fylkesmannsembeta og Fornyingsdepartementet.

Vi har fått ei ny offentleglov, som styrkar retten til innsyn i offentleg verksemd. Og fornyingsministeren er komen med framlegg til ny kommunikasjonspolitikk. Den inneheld tre sentrale prinsipp: Openheit, medverknad, og at bodskapen skal nå alle. Meir om dette på bloggen til departementet:
http://nystatligkommunikasjonspolitikk.wordpress.com

Fornyingsministeren ynskjer seg statlege verksemder som bidreg aktivt i samfunnsdebatten: ” Det er spesielt verdifullt at fagfolk deltar i den offentlige debatten på sine egne fagområder. Når en statsansatt deltar i samfunnsdebatten, skal det gå klart fram om hun eller han uttaler seg som privatperson eller på vegne av virksomheten” (s 11 i høyringsframlegget). Les resten av dette innlegget »

Vi bloggar vidare

Av Oddvar Flæte, Publisert torsdag 10. september 2009

Ein fylkesmann er best når han ikkje er synleg, var det ein redaktør som hevda. Fylkesmannen må vere meir synleg, sa ein annan. Forvaltar du mynde, må du halde deg til paragrafane, sa ein tredje.

Godt at vi ikkje  er møtt med likesæle. Men vi kan klart bli betre på formidling: Frå fylket og i fylket. For vi sit på ein god utsiktsstad. Samstundes så er vi ein aktør fordi vi skal tolke reglar og lover, syte for at rettstryggleiken til den einskilde blir ivareteken og varsle sentrale styresmakter om utviklinga i fylket.

Men vi kan og bør kommunisere betre. Rett nok er postlista vår offentleg, vi legg ut mange saker direkte på heimesida vår, vi reiser rundt i kommunane og både lyttar og gir råd. Likevel – vi vedgår at vi kan bli betre på dialog.

Dei sosiale media er ei krevjande sak for oss. Vi høver neppe heime på Facebook, vi er usike på om vi bør twitre, men det gjør inntrykk når det bli hevda at kommunikasjon på nettet blant dei under 30 knapt er på e-post.

Etter ein prøveperiode med ståstad Brussel, går vi nå meir systematisk inn i bloggverda. I tida framover vil eg eller andre i embetet leggje ut minst ein blogg kvar veke. Bloggane vil vere observasjonar, meiningsytringar, utfordringar eller drøftingar av aktuelle emne i fylket.

Og så vonar vi på respons. At det blir fremja synspunkt, blir meint på tvers og langs – med namn under.

Vil vi lukkast med å gjere ein betre jobb? Vi evaluerer saman med dykk til sommaren.