Kommentarar til: Skulenedlegging

By: Arve Åheim

Arve Åheim — Sun, 31 Jan 2010 17:02:10 +0000

Då eg høyrde dette, fekk eg inntrykk av at Krogsæter føya seg inn i flokken av synsarar som har bestemt seg for at små skular er dårlege, utan å ha særleg belegg for dette.
All seriøs forskning syner at den faglege læringa ikkje har samanheng med skulestorleik. Sosial kompetanse har derimot samanheng. Det syner seg at denne vert betre i relativt små skular.
Dei siste 24 åra er det lagt ned rundt 1000 skular, dei aller fleste grendaskular i utkantane. Samstundes ser vi ein heilt annan form for skulesatsing; i staden for å oppretthalde utkantar, har vi auka tida ungane skal vere i skulen. Vi har auka timetalet i fleire fag, og vi har utvida utdanningslaupet med eit ekstra skuleår.
Og vi har ein debatt gåande om dårleg skulekvalitet.
Kan det tenkjast at ein kan finne samanhengar her?
Når elevar brukar lengre tid på buss enn på norskundervisning kvar veke, stel det tid og tappar overskot. Men det er ikkje råd å sjå av nasjonale prøver om dårlege resultat heng saman med lang skuleskyss, og vi ser heller ikkje resultat av andre faktorar, som t.d. om aldersblanda undervisningform, eller anna som er typiske for oversiktlege nærmiljøskular i utkanten. Slikt forskast det lite på, for det er vel ikkje av interesse å studere slikt?

Det er ingen teikn i tida på at den kraftige nedbygginga av nærmiljøskular stoppar opp, og det er grunn til at små skular kjem til å forsvinne om ganske få år.
Ingen politikar har våga å hevde eit ynskjemål om dette så langt. Det kjem vel fyrst når ein har fått innarbeidd ei haldning om at “alle skjønar at ein liten skule er dårlegare enn ein stor”. Eg tippar dette kjem på banen lenge før ein har fått gjort seriøs forskning om dette….kanskje har vi ein ny sentraliseringdebatt med ferdige konklusjonar på plass til neste sesong med kommunebudsjettet?

By: Eli Bjørhusdal

Eli Bjørhusdal — Fri, 29 Jan 2010 06:09:23 +0000

Melheim: Eg er samd i dette, og har lagt merke til at Sjølie argumenterer for at lang transport dreg den sosiale og faglege kvaliteten ved skuledagen ned.

Elles veit jo alle at grunngjevinga for å leggje ned skular alltid er økonomisk, og at når direktørar, rådmenn og kommunale opplæringsleiarar vil leggje ned og slå saman, er ‘kvalitet’ berre eit vikarierande argument.

By: Kristoffer Melheim

Kristoffer Melheim — Fri, 29 Jan 2010 04:53:28 +0000

Eg reknar med at når Krogsæter og Bjørhusdal først og fremst seier me må tenkja på elevane, så tek dei også med i vurderingane skuleskyssen. Det er dokumentert at det er helseskadeleg med lang dagleg skuleskyss(Jfr. artikkel til fysoterapeut og forskar Sjølie i boka Nærmiljøpedagogikk, og for dei minste er skyssen både ei psyksisk og fysisk belastning. Spørsmålet om små og store skular er såleis ikkje så enkelt. Den store sentralskulen i sentrum kan gi eit godt fagleg og sosialt tilbod til elevane som bur der, men det er ikkje sikkert den er så god for dei elevane som dagleg må reise i fleire mil til skulen.

By: Åslaug Krogsæter

Åslaug Krogsæter — Fri, 29 Jan 2010 01:15:51 +0000

Eg har sjølvsagt ikkje trekt konklusjonen at små skular ikkje er framtida. Det er det NRK som har gjort. Eg prøvde å oppklare setninga om dette då eg vart intervjua av NRK, men dette vart ikkje tatt med. Eg gjer det difor her. Eg forstår at utsagnet “nostalgiske tankar om kvite små skulehus ikkje gagnar framtida” kan bli misforstått. Mitt poeng med ei slik spissformulering var sjølvsagt å utfordre til debatt, så får eg sjølv ta ansvar for å rette opp at det vart misforstått. Mitt poeng er at det erfaringsmessig ofte er dei som har gode minne om ein skulegang 40-50 år tilbake i tid som er sterke premissleverandørar i dei lokale politiske debattane om skulestruktur. Kan hende er det slik at det burde vere større takhøgde i debattane som har vore og som kjem til å kome. Eg sa i mitt første innlegg at det er mange partar som har legitime interesser i desse debattane. Då må vi også passe på at dei som har ungane sine i skulen i dag også vågar å meine noko om skulestruktur og kvalitet i skulen. Dei kjenner krava på kroppen og veit korleis ungane har det på skulen. Dei veit noko om opplevde kvalitet på skulen. Eg starta ikkje denne debatten fordi eg er uroleg for kvaliteten i skulane i Sogn og Fjordane. Vi veit at vi hevdar oss i toppen i landet år etter år både på resultat og læringsmiljø. Eg starta debatten fordi eg veit at det er og blir framtidige debattar om skulestruktur og fordi vi skal kartleggje årsaker til skulenedlegging. Vi kan ta mange legitime perspektiv i desse debattane avhengig av kva rolle vi har. Mitt ønskje som utdanningsdirektør er at vi må la det viktigaste perspektivet vere ei vurdering av kvaliteten på ungane sitt totale læringsmiljø. Så god debatt vidare!

By: Eli Bjørhusdal

Eli Bjørhusdal — Thu, 28 Jan 2010 18:34:55 +0000

Eg er samd med Krogsæter i at ein fyrst og fremst må tenkje på det faglege og sosiale miljøet til elevane, ikkje fyrst og fremst grenda. Og det viser seg altså at små skular fagleg og sosialt er (minst) like gode som store. Det bør òg vere Krogsæters utgangspunkt.

By: Jan-Magne Rinde

Jan-Magne Rinde — Thu, 28 Jan 2010 18:08:10 +0000

Floskelen “Nostalgiske tankar om kvite små skulehus for 40 år sidan gagnar ikkje framtida.” viser ei nedlatande haldning til dei miljøa i utkant-Norge som kjempar for skolane sine. Engasjement frå foreldre og andre er viktig i eit demokrati. Det er vel forresten slik at alle vil ha funksjonelle moderne skolebygg i tråd med dagens krav. Ein floskel som dette er ei usakleg latterleggjering av demokratisk engasjement.

Ynskjemålet for større skular har sjølvsagt ei økonomisk grunngjeving. Dersom det foreligg forskningsbasert kunnskap relatert til skolestorleiken og kvalitet, ville slik informasjon vore av interesse i denne debatten. Professor Peder Haug tok og til orde for større skuleeiningar i et TV-program, og grunngav det med kravet til kompetanse. Men dersom det er manglande kompetanse i eit fag, er det da ikkje eit alternativ at læraren reiser mellom skulane i ein kommune framfor at elevane skal pendle til ein sentralskole?

Om det er ein stor eller liten skole skal han drivast i høve til lover og føresegner, slik sett er det lite grunnlag for otten om ringare kvalitet ved mindre skolar. I små og udelte bygdeskolar er det ofte ei aldersblanding som større skolar i dag prover å oppnå. I byskolane har det dei siste åra vore ekspremitert med aldersblanding, til dømes mellom føste og andre klasse. Dette er forvirrande for mange av elevane, nettopp fordi slike organiseringsformer skapar unødig forvirring blant elevar og foreldre, gjerne på skolar med fleire paralellar.

Bygdeskolane bør oppretthaldast først og fremst for å oppretthalda busetnaden i det grisgrendte landet vårt. Dersom skulevegen vert lang og trøyttande, vil det vera til stor ulempe for arbeidsmiljøet til elevane, og mange bygdesamfunn vil merka fråflytting, men det er kanskje den overordna målsetjinga?
Inntil forskningsbasert kunnskap forligg, bør iallfall bygdeskolane oppretthaldast i tråd med gjeldande lovverk, sjølv om kostnaden pr. elev er noko større enn i store skolar.

By: Bjørn Ravnestad

Bjørn Ravnestad — Thu, 28 Jan 2010 16:58:41 +0000

Interessant diskusjon. Om det er slik du trur Odd, er det mange som slit med eit lite fagmiljø i arbeidslivet i Noreg (sjå nedanfor). Spørsmålet er om pedagogar har særskilde behov i så måte?

Kanskje er det slik at behovet varierer for den enkelte pedagog, og kor mange som er komfortable med stort eller lite fagmiljø veit vi vel ikkje so mykje om? Kanskje er behovet for stort fagmiljø større i ein stor skule der elevmassa er meir variert, enn i ein liten skule?

“Det var 359.968 foretak med omsetning eller sysselsetting i Norge i 2005. Om lag ni av ti hadde færre enn fem sysselsatte, og majoriteten av foretakene fantes innenfor eiendomsdrift, forretningsmessig tjenesteyting og utleievirksomhet, opplyser Statistisk sentralbyrå (SSB).

Foretakene hadde totalt 1.581.654 sysselsatte og omsatte for 3.563 milliarder kroner. Tallene omfatter alle foretak unntatt offentlig forvaltning. Dette viser tall fra Statistisk sentralbyrås Bedrifts- og foretaksregister.

86 prosent av alle foretak i Norge hadde færre enn fem sysselsatte. Kun én prosent av foretakene hadde 50 eller flere sysselsatte, og bare 0,4 prosent hadde 100 eller flere sysselsatte. Flest foretak med 100 eller flere sysselsatte var det i næringene bergverksdrift og utvinning (5 prosent), kraft- og vannforsyning (3 prosent) og industri (2 prosent).”

Kjelde: http://www.hegnar.no/okonomi/article235217.ece

By: Kristoffer Melheim

Kristoffer Melheim — Thu, 28 Jan 2010 16:28:48 +0000

For å ta ein konklusjon med ein gong. Det finst ikkje forsking som kan prova at små skular gir ungane eit dårlegare fagleg tilbod enn store.
Det undrar meg at fylkesmannen trekkjer ein annan konklusjon. For om du ikkje har trekt konklusjonen sjølv har NRK gjort det, for på bakgrunn av det du har skrive er overskrifta: “Små skular er ikkje framtida”.
Eg har sysla litt og arbeidd med å utvikla dei små skulane i mange år, og eg har eit heilt anna utgangspunkt for arbeidet mitt enn å prøve å finne manglar ved dei små skulane. Eg ser at skal det bu folk i bygdene våre og dei skal få lov til å få ungar som i følgje norsk lov har rett på opplæring, må me ha mange små skular. Oppgåva mi (og det burde også vere fylkesmannen si) er å prøve å hjelpe desse skulane til å bli best mogleg, til å følgje med på nye læreplananar og nye krav, ikkje som du stille spørsmål ved om dei greier å følgje opp alle krav.
Til slutt kan eg seie at eg ser mange kvalitetar ved dei små skulane som gjer dei til gode skular, og dei har godt utdanna lærarar som er svært bevisste på å drive både etter- og vidareutdanning. For dei kjenner på kroppen at det blir stilt spørsmål ved kvalieten på dei små skulane, og gjer kva dei kan for å gi elevane eit godt fagleg tilbod.

By: Odd Frantzen

Odd Frantzen — Thu, 28 Jan 2010 13:11:15 +0000

Fordi mange truleg ser verdien av å arbeide i litt større fagmiljø. Der den totale erfaringsbakgrunnen er større. Der det rett og slett er fleire å diskutere fag og pedagogoikk med. Der mangfaldet i erfaring og kompetanse hjå det pedagogiske personalet er større. Tenkjer eg.

By: Magnhild Hoddevik

Magnhild Hoddevik — Thu, 28 Jan 2010 05:55:36 +0000

Kvifor skulle ein ikkje det, Odd Frantzen?