Jørn Stenehjem
Innlegg av Jørn Stenehjem
Jørn Stenehjem har vore IT leiar hjå Fylkesmannen sidan våren 2011. Jørn er utdanna ingeniør og har erfaring som IKT sjef frå privat næringsliv i fjordfylket. E-post, Heimeside

Ta i bruk ungdommen!

Publisert måndag 17. august 2015

I desse dagar er det mange nyhendesaker om mangel på læreplassar for ungdom. Dette gjeld både i fylket vårt og landet elles. I Sogn og Fjordane har vi dessutan utfordringar med at for få unge vel å etablere seg her i fylket. Derfor er det å kunne tilby arbeidserfaring viktig.

Fylkesmannen i Sogn og Fjordane har i mange år teke inn lærlingar innan IKT-faget. Å ta inn ein ungdom krev litt av oss, men samstundes gir det mykje tilbake. Ungdomane kjem inn i organisasjonen med nye idear, eit anna brukarperspektiv og er som regel eit friskt pust både fagleg og sosialt.  Dette har vi gode erfaringar med. Vegen vidare etter læretida hjå oss har vore ulik frå person til person. Fleire har studert vidare, nokre har fått jobb lokalt og andre har freista tilværet med jobb i storbyen. Felles for alle er at dei etter å ha gjennomført læretida hjå oss, reiser ut i verda og kan vere med på å bygge eit positivt omdømme av ein arbeidsplass som har meir spennande arbeidsoppgåver enn det mange trur. Dette er viktig for oss når vi seinare skal rekruttere fagfolk innafor IKT.

Ein IKT-student sit framfor dei to skjermane og jobbar.

Foto Magne-Bjarte Hatlem, Fylkesmannen i Sogn og Fjordane

Sommarjobbtilbodet DifiCamp i Leikanger har fått mykje merksemd og er eit døme på at det å satse på litt eldre ungdom kan vere ei god investering med tanke på omdømmebygging og rekruttering.

Hjå Fylkesmannen har to IKT-studentar nett avslutta sommarjobben sin. Vi gjekk mange rundar med oss sjølve før vi engasjerte ungdomane. Vi frykta at det ville ta mykje kapasitet hjå eigne tilsette. Vi var bekymra for ungdommane sitt kompetansenivå, og vi frykta at ferieavvikling ville gjere at studentane fekk for dårleg oppfølging. All frykt var ugrunna! Studentane våre var begge sogningar, men kjente ikkje kvarande frå før. Begge hadde ein bachelorgrad innan IT og er i gang med master-studium. Studentane fekk eit eige prosjekt å jobbe med. Dei måtte samarbeide om prosjektet og sjølve fordele oppgåvene. Ungdomane har levert langt over det vi hadde forventa. Fylkesmannen sit igjen med mange positive erfaringar:

  • Ungdomane har utvikla seg sjølve,  men og bidrege til auka kompetanse hjå våre eigne fagfolk
  • Ungdomane har utvikla ei IT-løysing som skal vidareutviklast av fagfolka våre i samarbeid med Kulturdepartementet.
  • Ungdomane er blitt kjende med interessante IT-arbeidsplassar i sitt heimeområde
  • Ungdomane reiser tilbake til studiemiljøet og er forhåpentlegvis med på å bygge eit godt omdømme av Fylkesmannen og IT-miljøet i Sogn
  • Vi har lært at dette er noko vi skal gjere meir av

Oppmodinga herifrå er klar : Ta i bruk ungdomen!

Meld dei!

Publisert onsdag 19. september 2012

27.juli vart Fylkesmannen utsett for eit tenestenektangrep. Eit tenestenektangrep, DDoS på fagspråket, medfører at trafikk til/frå internett blir lamma. Angriparen overlesser den angripne med trafikk slik at vanleg datatrafikk blir lamma. Konsekvensen av angrepet mot oss var utilgjengelege system for alle brukarar, interne og eksterne. Sidan Fylkesmannen i Sogn og Fjordane driftar nettsidene til alle dei 18 fylkesmannsembeta, vart alle fylkesmenn råka og fleire nasjonale tenester for innbyggarane vart utilgjengelege. Tenestenektangrep er ganske vanleg, og eit stadig større problem internasjonalt. Om ein ynskjer å sabotere for nokon, er det mogleg å kjøpe seg eit angrep. Det er sjølvsagt ikkje noko enkel sak å få bukt med slike problem. EU har eit forslag ute som opnar for strengare straffer og straff til enkeltpersonar som står bak slike angrep.

Vi ser alvorleg på å bli utsett for eit tenestenektangrep. Det er ikkje mogleg å vite om Fylkesmannen var eit tilfeldig offer, eller om det var eit planlagt og målretta angrep vi vart utsette for. Vi valde å melde tenestenektangrepet til politiet. Vi innser at politiet har utfordringar med å finne og straffe dei ansvarlege for ugjerninga, men samstundes har vi stor tillit til at problemet blir teke på alvor og at politiet følgjer opp saka.

«Cyber crime now bigger then the drugs trade» skriv fagfolk som studerer datakriminalitet. Dei har rekna ut at datakrim kostar samfunnet utrulege 114 milliardar dollar kvart år!

I eit slikt bilete blir vår nedetid den 27.7. knapt ein parentes. Det er likevel slik at om vi skal kome vidare i arbeidet for å hindre slike angrep i framtida, må det snakkast ope om årsakene. Det er grunn til å tru at mange held slike angrep skjult for offentlegheita for å unngå negativ omtale og mediemerksemd. Det er ikkje vanskeleg å forstå om angrepet kjem mot profilerte IT-verksemder.

Diverre manglar vi eit samordnande organ som kan samle informasjon om hendingar utover dei sakene som blir melde til politiet. DSB og NorCert er organ som jobbar med tryggleik og data, men det er ingen som har ansvar for å samle informasjon om slike angrep for å hindre nye framtidige angrep, eller minske konsekvensane av angrep. Kanskje kunne eit slikt organ vere ei viktig brikke for å auke datatryggleiken?

Om du jobbar i ein organisasjon som blir utsett for datakriminalitet, er vår klare oppmoding: Meld dei!

IKT som endringsverktøy

Publisert måndag 7. november 2011

Alle organisasjonar nyttar i våre dagar IKT som eit sentralt hjelpemiddel. IKT er i dei fleste endringsprosessar eit sentralt tema. Det er sjeldan vi høyrer om store endringar, eller reformer, som blir gjennomført utan at IKT er sentralt. Er IKT eit verktøy for å gjennomføre vedtekne endringar, eller er IKT drivar av endringa?

Svaret på spørsmålet mitt er sjølvsagt ikkje eintydig. Min påstand er likevel at IKT er for lite nytta som drivar, men i stor grad blir nytta til å gjennomføre endringa utan å vere premissleverandør for endringa i seg sjølv.

I privat næringsliv har IKT vore eit viktig verktøy for effektivisering og endringsleiing. Eit døme kan vere omgrepet Lean som kjem frå det japanske industrikonsernet Toyota. Lean er i kortform ein moderne serieproduksjonsmetode som ikkje ville vere muleg utan avanserte IT-løysingar.

Kan IKT vere ein premissleverandør for endringar også i det offentlege? Sjølvsagt! Om det offentlege, på alle nivå, ønskjer å gjere gjennomgripande endringar må IKT inn på eit tidspunkt der reforma framleis er på planstadiet. Lånekassen og Skatteetaten er store lokomotiv i slike satsingar. Desse to etatane har gjennomført store gjennomgåande endringar der IKT har vore nytta som ein premiss. Det er sikkert mange meiningar om prosessar og resultat av satsingane, men alle kan vere samde om at for brukarane har endringane vore ein suksess.

Finst det slike suksesshistorier også på eit lågare forvaltningsnivå? Nei, diverre. Kvifor ikkje? Min påstand er at dei lokale forvaltningsnivåa manglar den naudsynte visjonen og gjennomføringsevna som trengs. Og kanskje midlane. Men midlane finst heilt sikkert om nokon set i gang å leite etter dei. Direktoratet for forvaltning og ITK (Difi) har laga ein rapport, Digitalt førstevalg, som analyserer utfordringane for endring med IKT som premiss. Her er det og eksempel som kan vere interessant lesing for mange.

Så utfordringa til oss i Sogn og Fjordane blir: Finst det nokon som har visjonen, og evnene? Som ønskjer å vere i front med IKT?